Linetasarim JETFİKO

1990’li yılların başından buyana Yalova’da yaşayan ve “Atatürk ve Yalova” konularında sayısız eseri ve kitapları bulunan Emekli Topçu Kurmay Yarbay  Araştırmacı Yazar Ahmet Akyol, sorularımızı yanıtlayarak, Atatürk’ün  Yalova’ya geldiği ilk günden itibaren  Atatürk'ün Yalova ve Termal’de yaptığı çalışmaları ayrıntılarıyla anlattı.

Akyol, Atatürk’ün Yalova’ya İlk geldiği 19 Ağustos 1929’da ilk olarak nereyi ziyaret ettiğini, 19 Ağustos’un  ardından üst üste 4 gün Yalova’ya  neden geldiğini çarpıcı açıklamalarla anlattı. Akyol, Atatürk’ün Koru sahilinde bulunan Kaplıcaları ortaya çıkarmak için çaba sarfettiğini 20 Ağustos 1929’da Koru’da bu yönde çalışmalar ve incelemeler gerçekleştirdiğini , Yalova ve Termal Kaplıcalarının Atatürk tarafından kısa süre içinde nasıl ihya ettiğini anlattı. Atatürk’ün, Yalova’yı  öncelikle neden tercih ettiğini,  Atatürk’ün  Termal’e getirdiği  ve  Termal’i bir cennet bahçesi yapan Başbahçevan Pandeli’ye Termal’de büyük bir haksızlık yapıldığını belirten Akyol, Yalova halkının Atatürk’ün miraslarına sahip çıkamadığını vurguladı.

Ahmet Akyol Kimdir?

1946 İstanbul- Ortaköy doğumlu olan Akyol,  Selimiye Askerî Ortaokulu ilk mezunlarındandır. Bursa Işıklar Askerî Lisesi’ nde okuduktan sonra Kuleli Askerî Lisesi, Kara Harp Okulundan mezun olarak Türk Silâhlı Kuvvetler saflarına katıldı. 1967 yılında Ulaştırma Okulu, sonrasında, Dağcılık ve Kayak Okulu’ nu, 1970 yılında ise Topçu ve Füze Okulunda eğitim gördü.  Akyol, 1973’ te İstihbarat ve Dil Okulu’ nu, 1981'de Kara Harp Akademisi’ ni, 1984’ te Silâhlı Kuvvetler Akademisi’ ni bitirdi.  Çeşitli kıt’a ve karargâhlarda ve iki kez yurt dışında görev yaptıktan sonra, Zırhlı Tugay Kurmay Başkanlığı görevinin 4. yılında, kendi isteğiyle emekliye ayrıldı.

Emekliliğin ardından TRT’de programlar, senaryo yazarlığı yaptı 1989 yılında, Türk Hava Kurumu’ nun Senaryo Yarışması’ nda, Yeşilköy’ den kalkıp Kahire’ ye gitmeye çalışan şehit havacılarımızın öyküsünü anlattığı “Ufukların Ötesindekiler” isimli senaryosuyla ödül kazanarak yazı hayatına atıldı. Aynı yıl TRT için tarihî araştırmalar yapmaya, metin ve senaryolar yazmaya başladı.Akyol’un, filme çekilen “İlk Aşk”, “Kader Bağlayınca”, “Kürklü Melek” gibi senaryoları ses getiren çalışmalarından biri oldu.

Akyol’un TRT için metin ve senaryolarını hazırladığı programlardan bazıları şunlardır: “ Büyük Taarruz’ un anlatıldığı 5 bölümlük dizi” Zafere Doğru”,Altı bölümlük dizi “Atatürk İlkeleri”, 7 bölümlük dizi “Ve Dedi ki”, “Atatürk’ ün Samsun’a Çıkışının Perde Arkası”, “Zafere İlk Adım”, 27 Aralık 1919’ da Atatürk’ün Ankara’ ya gelişini anlatan “Atatürk Ankara’ da”, “Çanakkale -1915 ve Mustafa Kemal”, Tarih Boyunca Türk- Ermeni ilişkilerinin anlatıldığı 10 bölümlük dizi, “Yaşayan Tarih”,  “Cumhurbaşkanlarımız”, 30 bölümlük dizi “Türk- İslâm Düşünürleri”, 10 bölümlük dizi “Mozaik”, 13 bölümlük dizi “Aile ve Toplum”, Osmanlı Devleti’ nin ilk günlerini anlatan 6 bölümlük dizi “Söğüt’ ten Bir Çınar Çıktı”, “Malazgirt Meydan Muharebesi”, 60 dakikalık belgesel “Modern Türkiye”, “Cumhuriyet’ in Temel Taşı: Lozan”, 4 bölümlük drama “Sönmeyen Ateş”, “Tarihten Sayfalar”, “Tarihte Bu Hafta” .

1993 yılında Yalova’ya yerleşen ve 1999 Depreminde enkaz altında kalarak yaşam mücadelesi veren Akyol, 1993 yılından itibaren çalışmalarını Yalova  ve Atatürk üzerine yoğunlaştırdı . Akyol, bu süreler içinde, “Kurtuluş Savaşı’ nda Yalova”, “Atatürk ve Yalova”, “Anılarla ve Belgelerle Kurtuluş Savaşı’ nda Yalova”, “Atatürk’ ün Kenti Yalova”, “Zaman Tüneli’ nde Yalova”, “Yalova’ da Atatürk ve Çevre”, “Yalova Bağımsız Bölüğü”, “Tarihî Yalakabâd Kâğıthanesi”, “Yalova’ da Ben de Yaşadım”  "Bir Yanık Yürek/ Bir Avuç Hüzün”, “Geçmişten Günümüze Selimiye Kışlası: 1959- 1963 Selimiye Askerî Ortaokulu”, “Zafere İlk Adım: 19 Mayıs 1919”.adlı kitaplarını yayınladı.  Evli ve bir kız çocuğu babası olan Ahmet Akyol, 1995 yılından buyana Yalova Gazetesi’ nde ve www.yalovamiz.com.'da  köşe yazarlığı yapmakta. 2016 yılında, Yalova Belediye Meclisi üyelerinin oybirliğiyle, Yalova kültürüne yaptığı katkılardan dolayı, Yalova’ da Adnan Menderes Mahallesi’ nde bir sokağa “Ahmet Akyol ” adı verildi.

Emekli Kurmay Albay ve Araştırmacı Yazar Ahmet Akyol, www.farkyalovada.com kurucusu Gazeteci Faruk Kırtay'ın sorularına şöyle yanıt verdi:

Atatürk’ün Yalova’ya İlk Kez Gelişinde Neler Yaşandı.?

Atatürk’ün hayatında önemli yerlerden birini, Yalova işgal eder. Atatürk, ilk kez geldiği 19 Ağustos 1929’dan, son kez ayrıldığı 1 Şubat 1938’e kadar, her yıl düzenli olarak Yalova’ya gelmiş ve önemli çalışmalarını Yalova’da yapmıştır. Atatürk, ilk Kez 19 Ağustos 1929 Pazartesi  günü saat 16.00’da Dolmabahçe sarayından Ertuğrul yatıyla  Yalova’ya geliyor.. Yanında İçişleri Bakanı  Şükrü Kaya, Özel Kalem Müdürü Tevfik, Başyaveri Rusuhi ve yakın arkadaşlarından  Kılıç Ali ile Recep Zühtü Beyler bulunuyordu.

Atatürk, Yalova’ya Gelince İlk Kez Nereye Gitti ?

Yalova halkı Atatürk’ü sahilde büyük bir coşkuyla karşıladı. Atatürk ve yanındaki heyet doğruca  Termal  Kaplıcasına  gittiler.  Atatürk, kaplıcayı gördükten ve burasının geliştirilmesi için aydınlatıcı talimatlar verdikten sonra,  TİGEM olarak tanınan Baltacı Çiftliği’ne gitti. Bu sırada çiftlikte göçmenler bulunuyordu. Atatürk, göçmenlerle konuşup, sorunlarını dinledikten ve yetkililere ilgili talimatlarını verdikten sonra, saat 20 00’de Yalova’dan İstanbul’a hareket etti. Ancak, Atatürk o gün kararını vermişti. Yalova ve Termal i dünyaca ünlü bir sağlık merkezi haline getirmeye çalışan Atatürk, yörenin kalkınmış, yaşanabilir ve çağdaş bir yer olması için çabaları da o gün başlamıştı.

Atatürk, 19 Ağustos’tan Sonra Bir Daha Ne Zaman Yalova’ya Geldi?

Atatürk, Yalova’ya ilk geldikten bir gün sonra 20 Ağustos 1929 günü gelişinde de önce Millet Çiftliği’ ne, buradan yine Kaplıca’ ya gitti. Kaplıcaya gitmesinin nedenini ben şuna bağlıyorum. Atatürk 1. Dünya Savaşında böbreklerinden rahatsızlandı.  Dikkatimi çekmişti. Atatürk 19 Mayıs 1919’da Samsun’a çıkarken, Samsun, Havza. Sivas, Erzurum’a gidiyor. Buralarda dikkat edin Kaplıcalar var. Atatürk’ün  Yalova’ya ilk geldiğinde Kaplıcaya gitmesi de tesadüf olamaz. Sonraki gelişlerinde de her gelişinde kaplıcalara uğrar ve burada hastalığından dolayı tedavi amaçlı Kurşunlu banyoya girerdi.   O gün Yalova’ya geldiğinde Yalova Termal'e , bir gün sonra da 20 Ağustos'ta  İlk kez Koru’ya uğradı.

Peki Atatürk, 20 Ağustos 1929’da  Koru’da Ne Yaptı?

Atatürk, ikinci kez Yalova’ya gelişinde 20 Ağustos Salı günü  Koru’ ya giderek incelemelerde bulundu.  Atatürk Koru’ ya gitmesinin nedenlerine gelince:  Ayrıntısına girmeyeceğim ama kısaca belirteyim: Yalova Termal Kaplıcaları’nda Müdürlük yapan Dr. Siotis, 1906 yılında kaleme aldığı “ Coury Les Bains à Yalova “ isimli eserinde :“.Coury (Kuri okunur) Köyü’nde eski limandan kalan rıhtımın bakiyelerinin mevcut olduğunu, bölgede Soteropolis adında bir yerleşim yeri bulunduğunu “ yazmaktadır.  Yalova Termal Kaplıcaları’nda uzun süre görev yapan Dr. Saip Giray da, Kuri Köyü’nün Yalova Termal Kaplıcaları’nın iskelesi olduğunu, Sultan Abdülmecit ( 1839- 1861) zamanında, iskelenin bu günkü Yalova merkezine nakledildiğini ileri sürer.  Koru’da bir iskele bulunmasının dışında, bir kaplıcanın varlığına ait elimizde bir belge bulunmaktadır. Bu, Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü’nde bulunan 5 Ağustos 1923 tarihli evraka göre, kira süresi sona eren “ Koru ve Yalova dağ hamamları” için Reşat Ayaz isimli bir şahısla antlaşma yapılmıştır. Yerinde yapılan incelemede, Deveboynu’nda rıhtım olarak belirlenen bölgede, deniz kenarında, hamamların varlığı bilinmektedir. Atatürk, Koru’ya geldiğinde söz konusu yerlerde incelemeler yapmıştır.

DAHA FAZLA AYRINTI İÇİN TIKLAYIN