Linetasarim JETFİKO

CHP Yalova Milletvekili Tahsin Becan, Yalova’da eğitim uçuşu sırasında meydana gelen F-16 kazasına ilişkin açıklama yaparak " Yoğun kimyasal üretimin gerçekleştirildiği büyük bir sanayi tesisinin yakın çevresinde meydana gelebilecek olağan dışı bir olayın yaratabileceği zincirleme riskleri önceden hesaba katmak olmalıdır. Yalova bunun ne anlama gelebileceğini geçmişte çok ağır biçimde tecrübe etmiştir. 17 Ağustos 1999 Marmara Depremi'nin ardından Aksa Akrilik tesislerinde meydana gelen akrilonitril sızıntısı, endüstriyel tesislerde dışarıdan kaynaklanan büyük bir fiziksel etkinin yalnızca tesis sınırları içerisinde kalmayabileceğini göstermiştir" dedi.

Becan açıklamasında "Bir savaş uçağının veya eğitim uçağının büyük bir kimya tesisinin üretim, depolama veya yardımcı işletme alanlarına düşmesi ihtimali düşük olabilir; ancak kamu güvenliği planlamasında düşük olasılıklı fakat sonuçları çok ağır olabilecek senaryolar da hesaba katılmalıdır" dedi.

"Yalova’nın güvenliği için Hava Meydanının konumu yeniden değerlendirilmelidir" diyen Becan açıklamasında şunları söyledi:

“Kazada pilotumuzun fırlatma sistemini kullanarak sağ salim kurtulması hepimiz için en büyük tesellidir. Pilotumuza, Türk Silahlı Kuvvetlerimizin tüm mensuplarına ve Yalova’mıza bir kez daha geçmiş olsun dileklerimi iletiyorum. Kazanın nedeninin Millî Savunma Bakanlığımız tarafından yürütülecek teknik incelemeler sonucunda bütün yönleriyle ortaya çıkarılacağına inanıyorum. Bununla birlikte, Yalova’mızın yıllar içinde değişen yerleşim ve sanayi yapısıyla birlikte 18’inci Ana Jet Üs Komutanlığı’nın bulunduğu bölgenin yeniden değerlendirilmesini gerekli kılmaktadır. Kentimiz büyümüş, nüfusumuz artmış, sanayimiz gelişmiştir. Dolayısıyla geçmişte hava meydanının çevresinde bulunan geniş boşluklar bugün yerleşim, üretim ve ulaşım alanlarıyla çevrelenmiş durumdadır. Bu değişim karşısında uçuş güvenliğinin ve çevrede yaşayan vatandaşlarımızın güvenliğinin geleceğe dönük bir planlama anlayışıyla ele alınması gereklidir.”

 Yalova Büyüdü, Hava Meydanının Çevresi Değişti

Yalova 18’inci Ana Jet Üs Komutanlığı’nın bulunduğu bölgenin kullanım biçimi yıllar içerisinde önemli ölçüde değişmiştir. Taşköprü ve Çiftlikköy hattında yerleşim alanları genişlemiş, özellikle yaz aylarında nüfusu daha da artan konut ve tatil siteleri hava meydanının çevresinde yoğunlaşmıştır.

Aynı bölgede büyük ölçekli sanayi tesisleri, kimya sanayisi ve çeşitli imalat tesisleri bulunmaktadır. Dolayısıyla yıllar önce farklı koşullar altında belirlenmiş bir askerî alanın çevresi bugün çok daha yoğun ve çok daha karmaşık bir kullanım yapısına sahiptir.

AKsa Akrilik’in Varlığı Risk Analizinde Mutlaka Hesaba Katılmalıdır

Bu noktada özellikle Taşköprü’de bulunan Aksa Akrilik tesislerinin niteliği de risk değerlendirmesinin önemli başlıklarından biri olarak ele alınmalıdır. Aksa Akrilik, Yalova’nın ve Türkiye’nin önemli sanayi kuruluşlarından biridir. Üretimiyle, ihracatıyla ve sağladığı istihdamla kent ekonomimiz açısından taşıdığı değer açıktır. Tam da bu nedenle böylesine önemli bir üretim tesisinin çevresindeki dışsal risklerin mümkün olan en düşük seviyeye indirilmesi gerekmektedir. Önceliğimiz yoğun kimyasal üretimin gerçekleştirildiği büyük bir sanayi tesisinin yakın çevresinde meydana gelebilecek olağan dışı bir olayın yaratabileceği zincirleme riskleri önceden hesaba katmak olmalıdır.

Yalova Bu Riskin Ne Anlama Geldiğini 1999’da Yaşadı

Yalova bunun ne anlama gelebileceğini geçmişte çok ağır biçimde tecrübe etmiştir. 17 Ağustos 1999 Marmara Depremi'nin ardından Aksa Akrilik tesislerinde meydana gelen akrilonitril sızıntısı, endüstriyel tesislerde dışarıdan kaynaklanan büyük bir fiziksel etkinin yalnızca tesis sınırları içerisinde kalmayabileceğini göstermiştir.

Düşük Olasılıklı Ama Ağır Sonuçlu Senaryolar Da Hesaplanmalı

Bir savaş uçağının veya eğitim uçağının büyük bir kimya tesisinin üretim, depolama veya yardımcı işletme alanlarına düşmesi ihtimali düşük olabilir; ancak kamu güvenliği planlamasında düşük olasılıklı fakat sonuçları çok ağır olabilecek senaryolar da hesaba katılmalıdır. Uçak yakıtının neden olabileceği büyük bir yangın, üretimde kullanılan veya depolanan kimyasalların etkilenmesi, yangının farklı ünitelere sıçraması, toksik yanma ürünlerinin ortaya çıkması ve meteorolojik koşullara bağlı olarak oluşabilecek duman veya kimyasal bulutun çevredeki yerleşim alanlarına taşınması gibi senaryoların teknik olarak değerlendirilmesi gereklidir. Böyle bir zincirleme endüstriyel kazanın sonuçlarının tesis çalışanlarıyla sınırlı kalmayacağı; çevrede yaşayan vatandaşlarımızı, ulaşım güzergâhlarını, diğer sanayi kuruluşlarını ve Marmara Denizi'ni etkileyebilecek boyutlara ulaşabileceği değerlendirilmelidir.

Özellikle altını çizmek gerekirse; Aksa Akrilik, kentimizin üretim, ihracat ve istihdam kapasitesinin önemli parçalarından biridir. Bu tesislerde çalışan binlerce emekçinin işi, fabrikalarımızın üretimi ve yapılan yatırımlar bizim için değerlidir. Aynı biçimde hava meydanımız ve burada görev yapan askerî personelimiz de ülkemizin savunma kapasitesinin vazgeçilmez parçasıdır. Yapılması gereken sanayinin gelişimini ve askerî faaliyetlerin güvenli biçimde yürütülmesini aynı planlama içerisinde güvence altına almaktır.

Altınova’da Türkiye İçin Stratejik Öneme Sahip Tersaneler Bulunuyor

Üstelik konuyu yalnızca Çiftlikköy ve Taşköprü hattıyla sınırlı olarak değerlendirmek de doğru sonuç vermeyecektir. Yalova’mızın doğusunda, Altınova’da Türkiye gemi inşa sanayisinin en önemli kümelenmelerinden biri bulunmaktadır. Altınova tersaneleri Türkiye'nin gemi inşa, bakım-onarım ve ihracat kapasitesi bakımından stratejik öneme sahiptir. Çok sayıda tersanenin yan yana faaliyet gösterdiği bu bölge, yarattığı istihdam ve ihracatla Yalova ekonomisinin lokomotiflerinden biridir. Bu nedenle kentin doğu aksı; askerî hava faaliyetleri, büyük sanayi tesisleri, yoğun yerleşim alanları, ana ulaşım güzergâhları ve stratejik tersane yatırımlarının bir arada bulunduğu son derece hassas bir coğrafyaya dönüşmüştür.

Riski Gerçekleştikten Sonra Değil, Önceden Yönetmek Gerekir

Kamu yönetiminin temel sorumluluklarından biri, gerçekleşme ihtimali düşük olsa dahi sonucu ağır olabilecek riskleri önceden belirlemek ve mümkün olduğu ölçüde ortadan kaldırmaktır. Bir askerî hava meydanının konumu değerlendirilirken pist sınırlarının yanı sıra yaklaşma ve kalkış güzergâhları, muhtemel kaza-kırım sahaları, çevredeki nüfus yoğunluğu, sanayi tesislerinin niteliği, tehlikeli kimyasalların kullanıldığı veya depolandığı alanlar, ulaşım altyapısı ve gelecekteki kentleşme eğilimleri birlikte ele alınmalıdır.

Yalova’nın bugünkü yerleşim yapısı bize önemli bir başka gerçeği de göstermektedir. Hava meydanının hemen çevresindeki ilk güvenlik kuşağında geniş tarım alanları ve askerî tampon bölgeler bulunmasına rağmen birkaç kilometrelik çevrede Taşköprü’nün yerleşim alanları, tatil siteleri, sanayi kuruluşları ve ana ulaşım güzergâhları bulunmaktadır. Yaz aylarında fiilî nüfusun artması yapılacak risk analizinde ayrıca hesaba katılmalıdır. Çiftlikköy ve Altınova aksının önümüzdeki on yıllarda nasıl büyüyeceğini de bugünden öngörmek gerekmektedir.

MSB’ye Stratejik Risk Ve Yer Seçimi Analizi Çağrısı

Bu nedenle Yalova 18’inci Ana Jet Üs Komutanlığı’nın mevcut konumu; Genelkurmay Başkanlığımız, Hava Kuvvetleri Komutanlığımız, ilgili bakanlıklarımız, Yalova Valiliğimiz, yerel yönetimlerimiz ve şehir planlama konusunda uzman kurumların katılımıyla kapsamlı bir stratejik risk ve yer seçimi analizine tabi tutulmalıdır. Bu çalışmada askerî uçuş güvenliği kadar çevredeki yerleşimlerin, Aksa Akrilik başta olmak üzere sanayi tesislerinin ve Altınova tersanelerinin oluşturduğu stratejik ekonomik kapasitenin korunması da dikkate alınmalıdır. Analiz bugünkü şartlarla sınırlı tutulmamalı, Yalova’nın önümüzdeki 30-50 yıllık gelişimi hesaba katılmalıdır.

Yalova İçin Daha Güvenli Ve Daha Modern Bir Alternatif Değerlendirilmeli

Bu çalışmanın sonucunda askerî ve teknik bakımdan uygun görülmesi hâlinde, hava meydanının Yalova’da yerleşim ve yoğun sanayi bölgelerinden daha uzak, uçuş güvenliği açısından daha geniş koruma kuşaklarının oluşturulabileceği yeni bir alana taşınması ciddi biçimde değerlendirilmelidir. Böyle bir karar Türk Silahlı Kuvvetlerimizin ihtiyaçları ve Hava Kuvvetleri Komutanlığımızın teknik değerlendirmeleri esas alınarak verilmelidir. Bizim önerimiz Yalova’nın savunma altyapısındaki öneminin azaltılması değil; gerekli askerî kapasitenin Yalova içinde daha güvenli, daha modern ve uzun vadeli ihtiyaçlara cevap verecek bir altyapıyla yeniden konumlandırılmasıdır.

Doğru Planlama Yalova Ekonomisine Yeni Bir Değer Kazandırabilir

Böyle bir planlama doğru yapıldığında Yalova ekonomisi için yeni bir ekonomik değer de yaratılacaktır. Yeni hava meydanının inşası önemli bir kamu yatırımı anlamına geleceği gibi altyapı, ulaşım, yapı, bakım ve hizmet sektörlerinde yeni ekonomik hareketlilik oluşturacaktır. Askerî personelin ve bağlı hizmetlerin Yalova’daki varlığının sürmesi de mevcut ekonomik katkının devamını sağlayacaktır. Böylece hem askerî kapasitemizi güçlendiren hem sanayi yatırımlarımızı koruyan hem de vatandaşlarımızın güvenliğini artıran bir model ortaya çıkacaktır.

Mevcut alanın geleceği ise ancak askerî makamların ihtiyaçları ve güvenlik koşulları tamamen gözetildikten sonra Yalova’nın kamusal yararı doğrultusunda planlanmalıdır. Böylesine değerli bir alanın plansız yapılaşmaya veya kısa vadeli rant beklentilerine bırakılması Yalova’nın geleceğine yapılabilecek en büyük haksızlıklardan biri olacaktır. Kentimizin ulaşım, afet güvenliği, kamusal alan, yeşil alan, teknoloji, eğitim ve nitelikli ekonomik gelişme ihtiyaçları doğrultusunda bütüncül bir planlama ile gelişmesi mümkündür.

Yalova’nın Bütün Değerlerini Birlikte Korumalıyız

Yalova küçük bir yüzölçümünde çok büyük değerleri barındırmaktadır. Sanayimiz, tersanelerimiz, tarım alanlarımız, turizmimiz, hızla büyüyen yerleşim bölgelerimiz ve ülkemizin savunma kapasitesi açısından önem taşıyan askerî alanlarımız aynı coğrafyada bulunmaktadır. Önümüzdeki dönemin planlamasını bütün bu değerleri koruyacak bir anlayışla yapmak zorundayız. Yalova’nın üretim kapasitesini büyütürken sanayicimizin yatırım güvenliğini, emekçimizin işini, vatandaşımızın can güvenliğini ve Türk Silahlı Kuvvetlerimizin ihtiyaçlarını aynı anda gözetmek mümkündür.

Yaşanan kazanın ardından yapılacak teknik inceleme elbette kazanın nedenini ortaya çıkaracaktır. Bizim üzerinde durduğumuz konu ise bundan daha uzun vadeli bir şehir ve güvenlik meselesidir. Bugün önümüzde, Yalova’nın nasıl büyüyeceğini ve stratejik tesislerimizi nasıl koruyacağımızı düşünmemizi gerektiren somut bir hadise bulunmaktadır. Bundan gerekli sonucu çıkarmak ve gelecek on yılların risklerini bugünden azaltmak kamusal sorumluluğumuzdur.

Yalova’nın Önümüzdeki Yarım Yüzyılını Bugünden Planlayalım

Yalova’nın önümüzdeki yarım yüzyılını düşünerek hareket etmenin zamanı gelmiştir. Bu nedenle 18’inci Ana Jet Üs Komutanlığı’nın konumunun bütün yönleriyle yeniden değerlendirilmesini, alternatif yer seçimi çalışmalarının başlatılmasını ve konunun Millî Savunma Bakanlığımızla birlikte Yalova’nın bütün ilgili kurumlarının katılacağı ciddi bir teknik çalışma çerçevesinde ele alınmasını öneriyorum. Türk Silahlı Kuvvetlerimizin ihtiyaçlarını güçlendiren, Yalova’nın stratejik sanayi yatırımlarını koruyan ve vatandaşlarımızın güvenliğini artıran bir çözümün ortak akılla üretilebileceğine inanıyorum.